Nakon detaljne analize Nacrta zakona o izmjenama i dopunama Zakona o zdravstvenim komorama Sindikat zdravstva i socijalne zaštite Republike Srpske, kao reprezentativni i najbrojniji sindikat u oblasti zdravstva i socijalne zaštite izražava jasno i kategorično protivljenje predloženim rješenjima i traži povlačenje pomenutog zakona iz skupštinske procedure radi ponovne, sveobuhvatne izrade i usaglašavanja rješenja putem socijalnog dijaloga.
Sindikat zdravstva i socijalne zaštite Republike Srpske poziva Vladu Republike Srpske i narodne poslanike da povuku nacrt zakona iz skupštinske procedure i omoguće izradu novog teksta zakona kroz institucionalni socijalni dijalog.
Predloženi tekst zakona u sadašnjem obliku ne predstavlja uravnoteženo sistemsko rješenje, već uvodi nova finansijska opterećenja, proširuje obaveze zaposlenih i stvara značajnu pravnu nesigurnost u sistemu zdravstvene zaštite.
Nacrt zakona uvodi obavezno članstvo u zdravstvenim komorama kao uslov za rad. Sindikat smatra da je ovakvo rješenje problematično sa stanovišta osnovnih prava radnika. Ustavom Republike Srpske garantovano je pravo na rad, slobodu udruživanja i zaštitu radničkih prava. Zakonom o radu Republike Srpske granatovana je sloboda sindikalnog organizovanja i zaštita ekonomskih i socijalnih interesa zaposlenih.
NOVA FINANSIJSKA OPTEREĆENJA ZA RADNIKE
Posebno zabrinjava činjenica da zakon direktno uvodi niz troškova za zdravstvene radnike, uključujući:
- obaveznu članarinu u više novouspostavljenih komora;
- troškove izdavanja i obnove licenci;
- troškove kontinuirane edukacije;
- troškove provjere znanja i kompetencija,
- druge naknade koje će naknadno biti propisane aktima komora.
Pri tome, zakon ne daje jasne odgovore na ključna pitanja:
- Ko snosi troškove učešća (put, smještaj, odsustvo sa rada)?
- Da li poslodavac ima obavezu da obezbjedi uslove?
- Šta se dešava ako radnik ne može ispuniti uslove iz objektivnih razloga?
Ovakvo normativno rješenje prenosi finansijski teret na zaposlene bez jasnog sistema zaštite!
KONTROLA LICENCE I POSLJEDICE PO RADNI ODNOS
Zakon predviđa da se licenca obnavlja svake pete godine na osnovu ukupnog broja stečenih bodova iz kontinuirane edukacije, a u skladu sa propisom kojim se uređuje postupak organizovanja i sprovođenja kontinuirane edukacije.
Iako zakon formalno ne uređuje prestanak radnog odnosa, gubitak ili neobnavljanje licence praktično direktno onemogućava rad zdravstvenog radnika. To znači da komore dobijaju direktan uticaj na radnopravni status zaposlenih, bez dovoljno jasno definisanih mehanizama zaštite, žalbe i nezavisne kontrole, što sada ne postoji!
RIZIK PRENOSA SINDIKALNIH NADLEŽNOSTI
Posebno je problematično što se zdravstvenim komorama daje nadležnost u oblasti: zaštite profesionalnih i materijalnih interesa članova, disciplinskih postupaka, etičkih i profesionalnih standarda, uslova za pribavljanje i održavanje licence. Ovakvim postupanjem direktno se ulazi u okvire sindikalnog rada i djelovanja, što je za sindikat neprihvatljivo.
ZAKLJUČAK I ZAHTJEVI
Sindikat zdravstva i socijalne zaštite Republike Srpske ne prihvata predloženi Nacrt zakona o izmjenama i dopunama Zakona o zdravstvenim komorama Republike Srpske u postojećem obliku!
Iz navedenih razloga Sndikat zdravstva i socijalne zaštite Republike Srpske zahtijeva da:
- Predmetni Nacrt zakona odmah bude povučen iz skupštinske procedure!
- Da se otvori potpuni institucionalni i socijalni dijalog!
- Da u proces izrade bude uključen reprezentativni Sindikat zdravstva i socijalne zaštite Republike Srpske!
- Da se pripremi novi zakonski tekst koji neće uvoditi nova finansijska opterećenja radnicima!
U trenutku kada se zdravstveni sistem suočava sa nedostatkom kadrova, odlaskom zdravstvenih radnika i nedovoljnim primanjima, umjesto mjera koje će poboljšati njihov položaj predlaže se Zakon kojim se uvode nove članarine, nove naknade, novi administrativni postupci koje će neposredno ili posredno plaćati sami zdravstveni radnici. Takav pristup je neprihvatljiv i šalje pogrešnu poruku onima koji svakodnevno nose zdravstveni sistem.
