Radnici u privredi nalaze se na marginama društva, a plate za koje rade sve su samo ne dostojanstvene, poručeno je danas u Banjoj Luci nakon sastanka predsjednika granskih sindikata iz privrede, održanog povodom 25. septembra – Dana dostojanstvene plate.
Potpredsjednik Saveza sindikata Republike Srpske za privredu Radenko Smiljanić istakao je da su prosječne plate u privredi konstantno niže od republičkog prosjeka i da radnici sve teže preživljavaju od plate do plate.
„Pitam se da li je planska tendencija da se radnici u privredi dovedu na rub egzistencije. Svjedoci smo da se u jeku predizborne kampanje govori o raznim jednokratnim pomoćima, dok radnike niko i ne spominje“, poručio je Smiljanić.
On je naglasio da radnici osjećaju veliku nesigurnost, a da granski sindikati i dalje nemaju socijalne partnere sa kojima bi mogli pregovarati i potpisivati posebne kolektivne ugovore.
Generalni sekretar Saveza sindikata Republike Srpske Danko Ružičić ocijenio je da je stanje plata u privredi alarmantno, posebno u uslovima stalnog rasta cijena.
„Pozivamo predsjednika Vlade Republike Srpske da napravi sat vremena pauze od kampanje i zajedno sa Savezom sindikata i Unijom poslodavaca potpiše Sporazum i Opšti kolektivni ugovor koji smo usaglasili prije tri mjeseca. To je jedini način da sistemski zaštitimo radnike u privredi“, rekao je Ružičić.
Ružičić je kazao da o dostojanstvenoj plati radnici u privredi danas ne mogu govoriti.
„Granski sindikati nemaju odgovorne socijalne partnere u granama privrede sa kojima bi potpisali granske kolektivne ugovore, zbog čega je potpisivanje Opšteg kolektivnog ugovora ključni korak ka sistemskoj zaštiti radnika u Republici Srpskoj“, istakao je Ružičić.
Stručni saradnik za ekonomska pitanja u Savezu sindikata Republike Srpske Božana Radomir istakla je da su upravo radnici u privredi najslabije plaćeni u Republici Srpskoj. Prema njenim riječima, oko 185.000 radnika, odnosno skoro dvije trećine zaposlenih, prima platu manju od prosječne, koja trenutno iznosi 1.695 KM.
Ona je navela da zaposleni u deset privrednih djelatnosti, među kojima su prerađivačka industrija, građevinarstvo, trgovina, ugostiteljstvo, saobraćaj i veze, zarađuju i do 410 KM manje od prosječne plate.
„Dok plate stagniraju ili opadaju, privredni subjekti su u prošloj godini povećali prijavljenu neto dobit za oko 17 odsto, koja je zajedno sa bankama i preduzetnicima premašila 4,3 milijarde KM, dok se po procjenama oko 1/3 neprijavljene dobiti nalazi u sivoj zoni. Samo u sektoru trgovine neto dobit je veća od milijardu KM, dok radnici primaju plate od 1.300 do 1.400 KM“, istakla je Radomirova.
Ona je upozorila da stalni i nekontrolisani rast cijena prehrambenih proizvoda i komunalnih usluga dodatno urušava životni standard radnika, te pozvala Vladu Republike Srpske da pooštri kontrolu formiranja cijena i proširi Odluku o ograničenju marži na veći broj prehrambenih proizvoda.
Sa sastanka je poručeno da dostojanstven rad nije moguć bez dostojanstvene plate i da je krajnje vrijeme za sistemska rješenja koja će poboljšati položaj radnika u privredi.
