Povodom Evropske sedmice zaštite na radu, koja se obilježava posljednje sedmice oktobra, Savez sindikata Republike Srpske podsjeća na brojne aktivnosti i inicijative koje kontinuirano provodi s ciljem unapređenja bezbjednosti i zdravlja radnika na radnim mjestima.
Aleksandra Jakšić, stručni saradnik za zaštitu i zdravlje na radu u Savezu sindikata Republike Srpske, ističe da je zaštita života i zdravlja radnika jedan od prioriteta sindikalnog djelovanja.
„Savez sindikata Republike Srpske u svom radu posebnu pažnju posvećuje ukazivanju na opasnosti i rizike na radnim mjestima, iniciranju unapređenja zakonske regulative, edukaciji članstva i jačanju odgovornosti poslodavaca i nadležnih institucija“, navela je Jakšićeva.
Jedna od značajnih inicijativa Saveza sindikata Republike Srpske odnosi se na uspostavljanje Centralnog registra povreda na radu, profesionalnih oboljenja i oboljenja u vezi sa radom. Savez sindikata godinama je ukazivao na činjenicu da bez pouzdanih, objedinjenih i dostupnih podataka nije moguće kvalitetno sagledati stanje u oblasti zaštite na radu, prepoznati najugroženije djelatnosti i radna mjesta, niti kreirati djelotvorne mjere za sprečavanje povreda.
„Centralni registar povreda na radu nije samo evidencija povreda. On treba da bude osnova za analizu uzroka i okolnosti nastanka povreda, praćenje trendova, prepoznavanje ponavljajućih rizika i donošenje konkretnih mjera“, istakla je Jakšićeva.
Podsjeća da je Vlada Republike Srpske 22. oktobra 2026. godine prihvatila informaciju o uspostavljanju ovog registra, te da Savez sindikata u narednom periodu očekuje da uslijede konkretne aktivnosti na uspostavljanju registra, sa jasno utvrđenim koracima, rokovima i odgovornostima nadležnih institucija. Alarmantni su podaci Inspektorata Republike Srpske, prema kojima je za devet mjeseci ove godine u Republici Srpskoj smrtno stradalo osam radnika, dok je 78 radnika teže povrijeđeno.
Savez sindikata Republike Srpske pokrenuo je i inicijativu da svi radnici u Republici Srpskoj ostvare zakonsko pravo na obavezne preventivne sistematske preglede. Važeći propisi trenutno obavezuju na redovne ljekarske preglede isključivo radnike na radnim mjestima sa povećanim rizikom i zaposlene u obrazovno-vaspitnom sistemu. Cilj ove inicijative je izmjena zakonske regulative kako bi se sistematski zaštitilo zdravlje svih radnika, smanjio broj bolovanja i omogućilo rano otkrivanje oboljenja.
Poseban fokus aktivnosti Saveza sindikata bio je i na zaštiti radnika koji rade na visokim temperaturama. Ukazivano je na neophodnost donošenja jasnih i obavezujućih propisa kojima bi se uredili uslovi rada tokom ekstremnih vrućina, uključujući prilagođavanje radnog vremena, obavezne pauze, obezbjeđivanje dovoljnih količina vode i zaštitu od direktnog sunčevog zračenja.
„Radna grupa, čija sam član ispred SSRS, aktivno radi na donošenju konkretnih rješenja u cilju zaštite radnika koji rade na visokim temperaturama na otvorenom. Cilj je da se na jedinstven, obavezujući i primjenjiv način urede organizacija rada i mjere zaštite života i zdravlja radnika“, kazala je Jakšićeva.
U saradnji sa Međunarodnom konfederacijom sindikata, Savez sindikata radio je i na informisanju i edukaciji radnika i sindikalnih predstavnika o rizicima po zdravlje na radnom mjestu, posebno kada je riječ o radu na otvorenom i izloženosti visokim temperaturama. U tu svrhu pripremljeni su i informativni letci koji sadrže praktične savjete i mjere zaštite.
„Savez sindikata Republike Srpske nastaviće da insistira na dosljednoj primjeni propisa iz oblasti zaštite na radu, jačanju preventivnog djelovanja, odgovornosti poslodavaca i stvaranju uslova u kojima nijedan radnik neće morati da bira između zarade i sopstvenog zdravlja. Zaštita na radu nije formalnost – u pitanju su životi radnika“, zaključila je Jakšićeva, te poručila da je važno da poslodavci i nadležne institucije zaštitu i zdravlje radnika postave među svoje prioritete i da kroz saradnju i konkretne mjere doprinesu stvaranju bezbjednijih i zdravijih radnih mjesta.
U završnoj fazi je i izrada nove Strategije zaštite i zdravlja na radu u Republici Srpskoj, čije je donošenje inicirao Savez sindikata Republike Srpske, s ciljem dodatnog unapređenja ove oblasti.
